สิวอักเสบ ทำความรู้จักสาเหตุ ประเภท ตำแหน่งที่ขึ้น และวิธีดูแลรักษาอย่างเหมาะสม

สิวอักเสบเป็นปัญหาผิวที่หลายคนเจอซ้ำ ๆ ไม่ว่าจะเป็นตุ่มแดงเล็ก ๆ หรือก้อนบวมที่กดแล้วเจ็บ และมักสงสัยว่าทำไมตัวเองถึงเป็นสิวอักเสบบ่อยกว่าคนอื่น หรือสิวที่ขึ้นแต่ละตำแหน่งบนใบหน้าบอกอะไรเกี่ยวกับร่างกายบ้าง บทความนี้ DSK จะพาไปทำความเข้าใจว่าสิวอักเสบเกิดจากอะไร ตำแหน่งที่มักขึ้น ไปจนถึงวิธีดูแลรักษาเพื่อลดโอกาสทิ้งรอยดำ รอยแดงและหลุมสิว

Key takeaway

• สิวอักเสบเกิดจากการอุดตันในรูขุมขนร่วมกับเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดการอักเสบ มีตั้งแต่ตุ่มแดงเล็กไปจนถึงสิวซีสต์ขนาดใหญ่
• ตำแหน่งที่สิวอักเสบขึ้นมักสัมพันธ์กับปัจจัยกระตุ้นที่ต่างกัน เช่น โซน T-Zone มักมาจากความมัน ส่วนกรอบหน้าและคางมักเกี่ยวข้องกับฮอร์โมน
• หากสิวอักเสบรุนแรงหรือเป็นซ้ำบ่อย ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนการดูแลรักษา เพื่อไม่ให้อาการนักขึ้น หรือทิ้งรอยดำ รอยแดงไว้หลังสิวหาย

สิวอักเสบ คืออะไร?

สิวอักเสบ คือสิวที่เกิดขึ้นเมื่อรูขุมขนที่อุดตันด้วยน้ำมันและผิวที่ตายแล้วมีเชื้อแบคทีเรียเข้ามาสะสมเพิ่มขึ้น จนร่างกายตอบสนองด้วยการอักเสบเพื่อจัดการกับแบคทีเรียเหล่านั้น ทำให้เกิดอาการบวมแดง กดแล้วเจ็บ และในบางกรณีมีหนองร่วมด้วย ต่างจากสิวอุดตันทั่วไปที่ยังไม่มีการอักเสบเกิดขึ้น สิวอักเสบจึงมีความรุนแรงและเสี่ยงต่อการเกิดรอยแผลจากสิว

ทำไมบางคนจึงมีสิวอักเสบ

แม้จะเจอสภาพแวดล้อมและใช้ผลิตภัณฑ์คล้ายกัน แต่บางคนกลับเป็นสิวอักเสบง่ายกว่าคนอื่น สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากปริมาณน้ำมันที่ต่อมไขมันแต่ละคนผลิตออกมาไม่เท่ากัน บางคนมีต่อมไขมันที่ไวต่อการกระตุ้นจากฮอร์โมนมากกว่าปกติ อีกทั้งเกราะปกป้องผิวของแต่ละคนก็มีความแข็งแรงต่างกัน หากเกราะผิวอ่อนแอ ผิวจะระคายเคืองและอักเสบได้ง่ายกว่าเมื่อเจอสิ่งกระตุ้นเดียวกัน นอกจากนี้พันธุกรรมยังมีส่วนกำหนดว่าร่างกายจะตอบสนองต่อแบคทีเรียในรูขุมขนรุนแรงมากน้อยเพียงใด

สิวอักเสบ มีกี่ประเภท? ลักษณะเป็นอย่างไร

สิวอักเสบแบ่งได้หลายระดับตามความลึกและความรุนแรง ซึ่งส่งผลต่อแนวทางการดูแลที่แตกต่างกันไป

1. สิวอักเสบตุ่มแดง

มีลักษณะเป็นตุ่มนูนสีแดงขนาดเล็ก กดแล้วรู้สึกเจ็บเล็กน้อย มองไม่เห็นหัวสิวชัดเจน เกิดจากผนังรูขุมขนเริ่มระคายเคืองและอักเสบในระดับตื้น หากไม่บีบหรือแกะ มักดีขึ้นได้ในเวลาไม่นาน

2. สิวอักเสบหัวหนอง

พัฒนาต่อมาจากตุ่มแดง โดยจะเห็นจุดสีขาวหรือเหลืองอยู่ตรงกลาง ซึ่งเป็นหนองที่เกิดจากการต่อสู้ระหว่างเม็ดเลือดขาวกับแบคทีเรีย มักบวมแดงรอบฐานสิวชัดเจนกว่าตุ่มแดงทั่วไป

3. สิวอักเสบแบบก้อนลึก หรือ สิวหัวช้าง

เป็นก้อนแข็งขนาดใหญ่อยู่ใต้ผิว ไม่มีหัวสิวให้เห็นจากภายนอก มักปวดตุบ ๆ ต่อเนื่อง เพราะมีการอักเสบอยู่ลึกถึงชั้นหนังแท้ ความเสี่ยงต่อการทิ้งรอยดำหรือหลุมสิวจึงสูงกว่าสิวสองชนิดแรก

4. สิวซีสต์ (Cyst)

เป็นสิวอักเสบที่มีความรุนแรงมากในกลุ่มนี้ มีลักษณะเป็นตุ่มขนาดใหญ่ที่คลำแล้วนิ่มกว่าสิวหัวช้าง เนื่องจากภายในมีทั้งหนองและของเหลวสะสมอยู่ในโพรงใต้ผิว ต้องได้รับการดูแลจากแพทย์เท่านั้น เพราะมีความเสี่ยงสูงที่จะทิ้งรอยแผลเป็นถาวรหากปล่อยให้อักเสบลุกลาม

สิวอักเสบเกิดจากอะไร สาเหตุหลัก ๆ มีอะไรบ้าง

สิวอักเสบเกิดจากหลายปัจจัยประกอบกัน ไม่ใช่สาเหตุใดสาเหตุหนึ่งเพียงอย่างเดียว

• ความมันส่วนเกินบนผิว : เมื่อต่อมไขมันผลิตน้ำมันมากเกินไป จะรวมตัวกับผิวที่ตายแล้วจนอุดตันรูขุมขนได้ง่ายขึ้น
• เชื้อแบคทีเรีย C.acnes : เมื่อรูขุมขนอุดตันจนขาดอากาศ แบคทีเรียชนิดนี้จะเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็วและกระตุ้นการอักเสบตามมา
• ความไม่สมดุลของฮอร์โมน : โดยเฉพาะฮอร์โมนแอนโดรเจนที่กระตุ้นต่อมไขมันให้ทำงานมากขึ้น มักพบชัดในช่วงวัยรุ่นหรือก่อนมีประจำเดือน
• พฤติกรรมในชีวิตประจำวัน : เช่น การใช้เครื่องสำอางที่ก่อให้เกิดการอุดตัน การสัมผัสใบหน้าบ่อย ความเครียดสะสม และการพักผ่อนไม่เพียงพอ ล้วนกระตุ้นให้สิวอักเสบรุนแรงขึ้นได้

สิวอักเสบขึ้นตำแหน่งไหนได้บ้าง? บอกความผิดปกติอะไรของร่างกาย?

ตำแหน่งที่สิวอักเสบขึ้นบนใบหน้าและร่างกายมักสัมพันธ์กับปัจจัยกระตุ้นที่ต่างกัน การสังเกตตำแหน่งจึงช่วยให้เข้าใจต้นตอของปัญหาได้มากขึ้น

• หน้าผากและจมูก (T-Zone) : เป็นบริเวณที่ต่อมไขมันทำงานมากเป็นพิเศษของใบหน้า สิวที่ขึ้นบริเวณนี้มักมาจากความมันสะสมและการอุดตันของรูขุมขน
• กรอบหน้าและคาง : มักสัมพันธ์กับความไม่สมดุลของฮอร์โมน โดยเฉพาะในผู้หญิงที่มีสิวขึ้นซ้ำบริเวณนี้ก่อนมีประจำเดือน
• แผ่นหลังและหน้าอก : เป็นบริเวณที่เหงื่อออกง่ายและเสื้อผ้าเสียดสี ทำให้เกิดการหมักหมมและอุดตันได้ง่ายกว่าปกติ
• ลำคอและแนวไรผม : มักเกิดจากคราบแชมพูหรือครีมนวดผมที่ล้างออกไม่หมด รวมถึงการเสียดสีจากคอเสื้อ

วิธีรักษาสิวอักเสบอย่างถูกวิธี ไม่ให้ทิ้งรอยดำและหลุมสิว

การเลือกวิธีรักษาสิวอักเสบควรพิจารณาจากความรุนแรงและชนิดของสิวเป็นหลัก เพื่อลดความเสี่ยงที่จะทิ้งรอยแผลเป็นไว้ภายหลัง

การใช้ยาทาและการรับประทานยา

สำหรับสิวอักเสบระดับไม่รุนแรง การใช้ยาทาที่มีส่วนผสมของ Benzoyl Peroxide หรือกรด Salicylic Acid ช่วยลดปริมาณแบคทีเรียและลดการอุดตันในรูขุมขนได้ ในกรณีที่อักเสบรุนแรงหรือเป็นบริเวณกว้าง แพทย์อาจพิจารณาให้ยารับประทานร่วมด้วย เพื่อควบคุมการอักเสบจากภายใน โดยควรอยู่ในการดูแลของแพทย์เนื่องจากยารับประทานบางชนิดมีผลข้างเคียงที่ต้องติดตามอาการ

โปรแกรมฉีดและกดสิวโดยแพทย์

สำหรับสิวหัวช้างหรือสิวซีสต์ที่มีขนาดใหญ่และอักเสบมาก แพทย์อาจพิจารณาโปรแกรมฉีดลดการอักเสบสิว ช่วยให้ตุ่มยุบตัวลงเร็วขึ้นและลดโอกาสเกิดรอยแผลเป็น ส่วนสิวหัวหนองที่พร้อมระบายหนองแล้ว แพทย์อาจใช้วิธีกดสิวด้วยเทคนิคที่ถูกต้อง เพื่อลดความเสี่ยงจากการบีบด้วยตัวเองที่มักดันเชื้อแบคทีเรียให้ลึกลงไปอีก

รักษาสิวอักเสบที่ DSK Clinic

ถ้าถามว่ารักษาสิวอักเสบที่ไหนดี DSK คือหนึ่งในคลินิกเวชกรรมที่วางแผนการรักษาสิวแบบเฉพาะบุคคล เริ่มตั้งแต่แพทย์ประเมินสาเหตุและชนิดของสิว ก่อนเลือกใช้ยาและหัตถการให้เหมาะกับสภาพผิวแต่ละคน 

โดยเริ่มตั้งแต่การประเมินปัญหา เลือกรูปแบบการรักษาให้เหมาะสมกับอาการ พร้อมดูแลรอยดำรอยแดงหลังสิวด้วยโปรแกรม Picosecond Laser (Pico Laser) และโปรแกรม RedTouch Pro ที่ช่วยให้รอยดำรอยแดงจางลง และรักษาหลุมสิวด้วยโปรแกรม Acne scar consultation เพื่อให้หลุมสิวตื้นขึ้น ปรับผิวให้มีความเรียบเนียน

รีวิวโปรแกรมรักษาสิวที่ DSK Clinic

สรุปบทความ

สิวอักเสบเกิดจากการอุดตันในรูขุมขนร่วมกับเชื้อแบคทีเรียที่กระตุ้นการอักเสบ มีตั้งแต่ตุ่มแดงเล็กไปจนถึงสิวซีสต์ที่รุนแรง ตำแหน่งที่สิวขึ้นสามารถบอกปัจจัยกระตุ้นเบื้องต้นได้ ไม่ว่าจะเป็นความมัน ฮอร์โมน หรือพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน การเลือกวิธีรักษาให้เหมาะกับความรุนแรงและชนิดของสิวจึงสำคัญ เพื่อลดโอกาสทิ้งรอยดำและหลุมสิวในระยะยาว หากอาการรุนแรงหรือเป็นซ้ำบ่อย แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนดูแลอย่างตรงจุด หากสนใจสามารถแอดไลน์สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ @dskinclinic

คำถามที่พบบ่อย

สิวอักเสบ บีบได้ไหม?

ไม่แนะนำให้บีบสิวอักเสบด้วยตัวเอง เพราะแรงกดจะดันเชื้อแบคทีเรียและหนองให้ลึกลงไปในผิวมากขึ้น แทนที่จะระบายออกด้านนอก ทำให้อาการบวมแดงรุนแรงขึ้นและเพิ่มความเสี่ยงที่จะทิ้งรอยแผลเป็นไว้หลังผิวดีขึ้น

เป็นสิวอักเสบไม่มีหัว ทำอย่างไรให้ยุบเร็ว?

สามารถใช้ยาแต้มสิวที่มีส่วนผสมของ Benzoyl Peroxide หรือกรด Salicylic Acid ทาเฉพาะจุด ร่วมกับการประคบเย็นเพื่อลดอาการบวม และงดบีบแกะเด็ดขาด หากสิวมีขนาดใหญ่และปวดมาก การปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาโปรแกรมฉีดลดการอักเสบสิวจะช่วยให้ตุ่มยุบตัวลงได้เร็วกว่าการดูแลด้วยตัวเอง

รักษาสิวอักเสบ กี่วันถึงจะหาย?

สิวอักเสบชนิดตุ่มแดงหรือหัวหนองทั่วไปมักดีขึ้นภายในประมาณ 1-2 สัปดาห์หากดูแลอย่างเหมาะสม ส่วนสิวหัวช้างหรือสิวซีสต์ที่อักเสบลึกกว่าอาจใช้เวลานานถึง 4 สัปดาห์หรือมากกว่านั้น ขึ้นอยู่กับความรุนแรงและวิธีการรักษาที่ได้รับ หากได้รับโปรแกรมฉีดลดการอักเสบสิวจากแพทย์ร่วมด้วย มักเห็นตุ่มยุบตัวลงชัดเจนภายใน 1-2 วัน